Αποκόλληση Αμφιβληστροειδούς
Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας είναι το λεπτό στρώμα ιστού που καλύπτει το εσωτερικό του ματιού μας που είναι γεμάτο από ένα διαφανές υγρό (σε μορφή ζελέ) που ονομάζεται υαλοειδές.
Με την πάροδο της ηλικίας το υαλοειδές ρευστοποιείται και πολλές φορές διαχωρίζεται από τον αμφιβληστροειδή. Η αποκόλλησή του υαλοειδούς είναι αβλαβής και τα συμπτώματα που παράγει (φωταψίες, μαύρα στίγματα, αστραπές κ.α) σταματούν συνήθως σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, η αποκόλληση του υαλοειδούς μπορεί να δημιουργήσει ρωγμή ή και αιμορραγία και να οδηγήσει στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.
Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς αποτελεί μια από τις πιο σοβαρές και επείγουσες καταστάσεις στην οφθαλμολογία και εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης.
Η αντιμετώπιση της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς επιβάλλει άμεση χειρουργική επέμβαση.
ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Τα κυριώτερα συμπτώματα
Τα συμπτώματα της αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά και συνήθως δεν συνοδεύονται από πόνο. Η έγκαιρη αναγνώρισή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τα συχνότερα προειδοποιητικά σημεία περιλαμβάνουν:
- Λάμψεις φωτός: Ξαφνικές αναλαμπές, σαν μικρές αστραπές, στο ένα μάτι ή στο οπτικό πεδίο.
- Μυγάκια στην όραση: Απότομη εμφάνιση ή σημαντική αύξηση μικρών μαύρων στιγμάτων, γραμμών ή σχημάτων που κινούνται μέσα στο οπτικό πεδίο.
- Σκιά ή «μαύρη κουρτίνα»: Η εμφάνιση μιας σκοτεινής περιοχής που καλύπτει μέρος της όρασης και μπορεί να επεκτείνεται.
- Θόλωση της όρασης: Ξαφνική μείωση της οπτικής οξύτητας ή δυσκολία στην καθαρή αντίληψη των αντικειμένων.
- Απώλεια μέρους του οπτικού πεδίου: Δυσκολία στην αντίληψη αντικειμένων που βρίσκονται στα πλάγια ή σε συγκεκριμένη περιοχή της όρασης.
Προσοχή: Εάν εμφανίσετε ξαφνικά λάμψεις, πολλά νέα μυγάκια, σκιά σαν κουρτίνα ή απότομη μείωση της όρασης, χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική εξέταση, ακόμη και αν δεν υπάρχει πόνος. Μην περιμένετε να υποχωρήσουν τα συμπτώματα από μόνα τους.
Κύρια αίτια & παράγοντες κινδύνου
Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικούς μηχανισμούς. Συχνά σχετίζεται με μεταβολές του υαλοειδούς σώματος, της διαφανούς ουσίας που γεμίζει το εσωτερικό του ματιού.
Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι:
- Μεγάλη μυωπία, η οποία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αλλοιώσεων και ρωγμών στον αμφιβληστροειδή.
- Μεγαλύτερη ηλικία, καθώς οι φυσιολογικές αλλαγές στο υαλοειδές σώμα μπορεί να προκαλέσουν έλξη στον αμφιβληστροειδή.
- Προηγούμενη οφθαλμολογική επέμβαση, όπως χειρουργική επέμβαση καταρράκτη.
- Τραυματισμός του ματιού, που μπορεί να προκαλέσει ρωγμή ή βλάβη στον αμφιβληστροειδή.
- Οικογενειακό ιστορικό αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.
- Προηγούμενη ρωγμή ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, ιδιαίτερα στο άλλο μάτι.
Η ύπαρξη κάποιου παράγοντα κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα εμφανιστεί οπωσδήποτε η πάθηση. Ωστόσο, καθιστά σημαντική την τακτική οφθαλμολογική παρακολούθηση, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Οι τύποι αποκόλλησης
Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς διακρίνεται σε τρεις κύριους τύπους, ανάλογα με τον μηχανισμό που την προκαλεί.
Η ακριβής διάγνωση του τύπου της αποκόλλησης είναι απαραίτητη για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Προκαλείται από ρωγμή ή οπή στον αμφιβληστροειδή, μέσω της οποίας υγρό περνά κάτω από τον ιστό και τον απομακρύνει από τη φυσιολογική του θέση. Είναι ο συχνότερος τύπος.
Εμφανίζεται όταν ινώδεις ή παθολογικές μεμβράνες ασκούν έλξη στον αμφιβληστροειδή. Μπορεί να σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με προχωρημένη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Προκύπτει από τη συσσώρευση υγρού κάτω από τον αμφιβληστροειδή, χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ρωγμή. Μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονώδεις, αγγειακές ή άλλες παθήσεις.
ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Η διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενή και στην εξειδικευμένη οφθαλμολογική εξέταση.
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
- Βυθοσκόπηση με διαστολή της κόρης: Επιτρέπει την εξέταση του αμφιβληστροειδούς και τον εντοπισμό πιθανών ρωγμών ή περιοχών αποκόλλησης.
- Οφθαλμολογικό έλεγχο της όρασης: Αξιολογείται η οπτική οξύτητα και, όπου χρειάζεται, το οπτικό πεδίο.
- Υπερηχογράφημα οφθαλμού: Μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν η άμεση παρατήρηση του αμφιβληστροειδούς δυσχεραίνεται, για παράδειγμα λόγω αιμορραγίας στο εσωτερικό του ματιού.
- Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT): Μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση της ωχράς κηλίδας και συγκεκριμένων παθολογικών αλλοιώσεων, ανάλογα με την κλινική εικόνα.
Η επιλογή των εξετάσεων καθορίζεται από τα συμπτώματα και τα ευρήματα κάθε ασθενή.
ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Χειρουργική αντιμετώπιση
Σχεδόν στο σύνολο των περιπτώσεων η χειρουργική επέμβαση για την αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς γίνεται με τοπική αναισθησία και δεν απαιτείται η διανυκτέρευση σε κλινική. Σε αυτήν περιλαμβάνεται η χρήση ειδικών οφθαλμικών αερίων που απορροφώνται μόνα τους από τον οφθαλμό. Σε παραμελημμένα ή σύνθετα περιστατικά μπορεί να απαιτηθεί η χρήση ελαίου σιλικόνης αντί αερίου που συνήθως αφαιρείται μερικούς μήνες αργότερα με νέα χειρουργική επέμβαση.
Η πρόγνωση για βελτίωση της όρασης μετά από επέμβαση αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς εξαρτάται από το στάδιο που βρίσκεται η αποκόλληση πριν την επέμβαση. Τα ποσοστά επιτυχίας σε πρώιμο στάδιο είναι πολύ υψηλά ενώ σε προχωρημένο στάδιο αυτά μειώνονται. Για τον λόγο αυτό η άμεση διάγνωση και αντιμετώπιση της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς παίζει καθοριστικό ρόλο για την πορεία και το αποτέλεσμα της επέμβασης.
ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Μπορεί να προληφθεί;
Δεν είναι δυνατό να προληφθούν όλες οι περιπτώσεις αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς. Ωστόσο, η τακτική οφθαλμολογική εξέταση μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση παραγόντων κινδύνου και ορισμένων ρωγμών πριν εξελιχθούν σε εκτεταμένη αποκόλληση.
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση περιλαμβάνουν:
- Προληπτικό έλεγχο του βυθού, ιδιαίτερα σε άτομα με υψηλή μυωπία ή προηγούμενο ιστορικό αποκόλλησης.
- Εξειδικευμένη εξέταση μετά από σημαντικό τραυματισμό του ματιού, όταν ενδείκνυται.
- Άμεση αξιολόγηση νέων συμπτωμάτων, όπως λάμψεις και ξαφνική αύξηση των μυοψιών.
- Συστηματική παρακολούθηση σύμφωνα με τις εξατομικευμένες οδηγίες του οφθαλμιάτρου.
Η παρουσία μυοψιών (μυγάκια) δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει αποκόλληση. Ωστόσο, όταν εμφανίζονται ξαφνικά ή αυξάνονται απότομα, χρειάζεται άμεσος έλεγχος για τον αποκλεισμό ρωγμής ή αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Απαντάμε στις ερωτήσεις σας
Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς είναι μια σοβαρή οφθαλμολογική πάθηση κατά την οποία ο αμφιβληστροειδής χιτώνας (ο ευαίσθητος στο φως ιστός στο πίσω μέρος του ματιού) διαχωρίζεται από τα υποκείμενα στρώματα που του παρέχουν οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.
Τις περισσότερες φορές προκαλείται από μια ρωγμή στον αμφιβληστροειδή, η οποία επιτρέπει στο υγρό του ματιού να περάσει από κάτω και να τον ανασηκώσει.
Τα πιο κοινά προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει να κινητοποιήσουν άμεσα τον ασθενή περιλαμβάνουν:
-
- Λάμψεις ή αστραπές (φωτοψίες): Ξαφνικά φωτάκια που εμφανίζονται ακόμη και σε σκοτεινό περιβάλλον.
- Μυγάκια ή ιστός αράχνης (μυιοψίες): Εμφάνιση νέων σκούρων κηλίδων ή ξαφνική αύξηση των ήδη υπαρχόντων.
- Μια «κουρτίνα» ή σκιά: Μια σκοτεινή σκιά που ξεκινά από την περιφέρεια και αρχίζει να καλύπτει μέρος του οπτικού πεδίου.
Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς αποτελεί επείγουσα οφθαλμολογική κατάσταση. Όσο περισσότερο καθυστερεί η θεραπεία, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμης βλάβης της όρασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη αντιμετώπιση πριν επηρεαστεί η ωχρά κηλίδα. Ακόμη και μετά από επιτυχημένη χειρουργική επαναπροσκόλληση, η τελική οπτική αποκατάσταση εξαρτάται από την έκταση και τη διάρκεια της αποκόλλησης, καθώς και από άλλους παράγοντες που αξιολογεί ο θεράπων ιατρός.
Για τον λόγο αυτό, κάθε ξαφνική μεταβολή στην όραση απαιτεί άμεση αξιολόγηση και όχι αναμονή μέχρι το προγραμματισμένο ραντεβού.
-
- Υψηλή μυωπία
- Προηγούμενο χειρουργείο καταρράκτη
- Ιστορικό αποκόλλησης στο άλλο μάτι ή οικογενειακό ιστορικό
- Σοβαρό τραυματισμό στο μάτι
- Ηλικία άνω των 50 ετών
Ναι, η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς αποτελεί επείγον οφθαλμολογικό περιστατικό.
Εάν παρατηρήσετε λάμψεις, μυγάκια ή μια σκιά στην όρασή σας, πρέπει να επισκεφθείτε αμέσως έναν οφθαλμίατρο ή ένα εξειδικευμένο οφθαλμολογικό κέντρο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι καθοριστική για τη διάσωση της όρασης.
Εάν εντοπιστεί απλώς μια ρωγμή στον αμφιβληστροειδή (πριν εξελιχθεί σε αποκόλληση), η αντιμετώπιση γίνεται εύκολα στο ιατρείο με Laser (περιχαράκωση).
Αν όμως ο αμφιβληστροειδής έχει ήδη αποκολληθεί, η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη. Η κυριώτερη χειρουργική τεχνική για την αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς είναι η βιτρεκτομή (υαλοειδεκτομή).
Η περίοδος ανάρρωσης διαρκεί συνήθως από 2 έως 6 εβδομάδες, ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού και τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε.
Εάν κατά τη διάρκεια της επέμβασης τοποθετηθεί ειδικό αέριο στο μάτι, ο ασθενής θα πρέπει να διατηρήσει το κεφάλι του σε μια συγκεκριμένη θέση (π.χ. κοιτώντας προς τα κάτω) για μερικές ημέρες και να αποφύγει αυστηρά τα αεροπορικά ταξίδια μέχρι να απορροφηθεί το αέριο.
Το ποσοστό αποκατάστασης της όρασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν έχει αποκολληθεί η ωχρά κηλίδα (το κέντρο της όρασης) και για πόσο χρονικό διάστημα.
Όσο πιο γρήγορα γίνει η επέμβαση, τόσο καλύτερες είναι οι πιθανότητες για πλήρη ή πολύ ικανοποιητική ανάκτηση της όρασης.
ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ
Στο ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ λειτουργεί σύγχρονο τμήμα για τη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση περιπτώσεων αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.
Εάν παρατηρήσετε οποιοδήποτε σύμπτωμα που θα σας ανησυχήσει, όπως θολή όραση στο κέντρο, ξαφνικές λάμψεις ή μυγάκια (μαύρα στίγματα) που πληθαίνουν, μια σκοτεινή σκιά ή “κουρτίνα” που κλείνει μέρος του οπτικού σας πεδίου, επικοινωνήστε μαζί μας. Η έγκαιρη διάγνωση και άμεση αντιμετώπιση είναι ο καλύτερος σύμμαχος στην υγεία των ματιών σας.
Εάν χρειάζεσθε οποιαδήποτε διευκρίνιση ή επιπλέον πληροφορίες για την περίπτωσή σας ή για τους δικούς σας ανθρώπους, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο 2107247103.
Ιατροί και προσωπικό είμαστε πάντα στη διάθεσή σας!
Με χαρά θα απαντήσουμε σε κάθε προβληματισμό και θα λύσουμε κάθε απορία σας.
Θυμηθείτε: η υγεία των ματιών σας … φροντίδα μας καθημερινή!
